Mola Zamanı » Yazılar » SIĞIR DİLİ, ÇAM, KAYISI, MAYDANOZ, ZAMBAK, HARDAL NEDİR?

SIĞIR DİLİ, ÇAM, KAYISI, MAYDANOZ, ZAMBAK, HARDAL NEDİR?

Eğitim | Okunma: 1011 | 27 Mart 2008

SIĞIR DİLİ, ÇAM, KAYISI, MAYDANOZ, ZAMBAK, HARDAL NEDİR? Nasıl bir bitkidir? Özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Türkiye’de nerelerde bulunur?

ÇAM

Çam, Pinaceae (çamgiller) familyasından Pinus cinsinden orman ağaçlarını içeren iğne yapraklı türlere verilen ad. Genç çamların tacı genellikle konik dalları yatay ve çevrel dizilişlidir. Yaşlı ağaçların tacı ise yuvarlak, düz ya da yayvan olabilir. Türlerin çoğunda gövde kabuğu kalın, pürüzlü ve çatlaklıdır. Çam ağaçları kuraklığa dayanıklı olmakla birlikte, iyi gelişip çoğalabilmeleri için temiz hava ve bol ışık gerekir

Özellikle inşaat ve kağıt sanayisi açısından büyük önem taşıyan çamlar, ayrıca terebentin, kolofon, çam ve terebentin esansı, odunkömürü, yakıt gazlar ve çam katranı gibi değerli ürünlerin kaynağıdır

Türkiye’de beş çam türü bulunur; sarıçam, karaçam, Halep çamı, kızılçam ve fıstık çamı.

KAYISI

2-10 m yüksekliğinde, dikensi ve tüysüz bir ağaçtır. Yapraklar uzunca ve mızraksı, kenarları dişli, ucu sivri veya küttür. Çiçekler beyaz veya pembe renkli olup, yapraklardan daha önce meydana gelirler. Meyvelerin üzeri tüylü olup, sarımsı-turuncu renkte eriksidir. Yabanisine zerdali adı verilir.

Halen dünyada en yaygın olarak Anadolu’da (özellikle Malatya ve çevresinde) bulunur. Dünya kuru kayısı üretiminin yaklaşık %85′i Türkiye’de gerçekleşmektedir

MAYDANOZ

Maydanoz iki yıllık bir bitkidir. Ekilen maydanoz, 15 - 20 cm boyuna erişince kesilir. Yıl içinde 5 - 6 kesim yapılabilir. Toplanması yıl boyunca sürer. Köke yakın olarak kesilen yapraklar yemek için toplanıyorsa, taze olarak hemen tüketilir.

Maydanoz sulak ve gübreli toprakları sever. Her yerde yetiştirilebilinir. Tad ve kokusu hoştur, özellikle yemek ve salataları lezzet vermekte kullanılması bu yüzdendir.

ZAMBAK

Zambak çiçeği insanlık tarihinde çok eski bir geçmişe sahiptir. Öyle ki bundan 3000 yıl önce yetiştirildiğine dair kayıtlar vardır. Çok fazla çeşidi üretilmiştir. Zambak yetiştirmek kolay değildir. Sabır ve bilgi gerektirir.

Zambak soğanları genellikle Ekim ayında dikilir. İyi drenajlı,rüzgar almayan ve güneşli bir yer seçilir. Humus veya gübreyle zenginleştirilmiş toprakta 20 cm. derinliğinde bir çukur açılır. Çukurun dibine biraz iri kum serpilir. Kökler yaygın bir şekilde yerleştirilir.İyi toprakla çukur doldurulur. Hafifçe bastırılır.

Bahar ve yaz aylarında düzenli ve bol su gerektirir. Çiçeği açıp bittikten sonra da zambak sulanıp beslenmeye devam edilir. Solan çiçekler kesilir ama sap kısmı sonbaharda kendiliğinden kuruyuncaya kadar bırakılır. Soğanları topraktan çıkarmaya gerek yoktur.

HARDAL

Brassicaceae familyasındandır. Sarı çiçekli otsu bir bitkidir. Tohumları baharat olarak kullanılır. On kadar farklı türü olmasına karşin üç ana türü genelde baharat olarak bilinir kullanılır beyaz , siyah , kırmızı hardal olarak bilinir. Kırmızı hardala aynı zamanda hint hardalı da denilir.

Latince İsimleri; Siyah Hardal (Brassica nigra [L.] Koch ), Beyaz Hardal (Sinapis alba L.) Kırmızı hardal (Brassica jüncea).

Türkiyede hardal pek beğenilip yaygın olarak kullanılan bir baharat değildir. Marketlerde bulabileceğiniz hardal sosları genellikle Amerikan Tipi hardallar olsa da pekçok ithal ürün ve Türkiye de bulunabilmektedir. Türk Hardalları na bakınız.

Butun haldeki hardal tohumlari tursu salamuralarinda, et ve deniz urunleri pisirirken baharatlarda kullanilabilir. Lahana tursusunu tatlandirmak icin bazende yagli salamuralarda kullanilir. Hindistanda tereyaginda kizartilip patlatilan tohumlar lezzetli bir kokusu ile garniturlerde veya cesni olarak yemeklerde kullanilir.

Kahverengi tohumlar kori hazirlamak icin diger baharatlarla karistirilir. hardal yagi B. Juncea dan yapilir. Tereyagi yerine bu yagdalar kullaniabilir.Toz hardal barbecue sos, firinlanmis sebzeler ve yumurtalarda kullanilabilir. Tatlidan aiya veya keskin kokuludan yumusak tatlara kadar hardal soslari bulmak mumkundur. Et yemeklerinde ozelliklede av etlerinde olmak uzere yumurta ve sebzelerde salatalarda hardal sosu kullanilabilir.

Hardal tohumlari butun halde yemeklerde kullanilabilir. Toz haldeyken aci bile degildir. Soguk su ile karistirildiginda glucoside ve yapisindaki bir enzim kimyasal reaksyona girerek 10 dakika icinde aci ve keskin kokulu bir hal alir

SIĞIR DİLİ

Bir ya da iki yıllık otsu bitkilerdir. Yayvan ya da dikine, bol dallı gelişme gösterirler. Kaba, dikensi ya da sert, batıcı tüylüdürler. Yaprakları dikenli bir örtü ile kaplı olan bu ota (Sormuk Çiçeği) denilmektedir. Çiçekleri içinde bulunan bal özünün sorulması ile bu adı almıştır.

Çiçekleri koyu mavi renkte olup çok güzeldir. Çiçeklenme dönemi Nisandan Ağustosa kadar sürer. Tarla ve bozkırlarda bu bitkiye sıkça rastlanır.